سنجش هاي ايمني راديواکتيو(1)

در واکنش ميان آنتي ژن و آنتي بادي هر کدام از اين دو جزء را مي توان با ماد? راديواکتيو نشاندار ساخت. از لحاظ رديابي کمپلکس ايجاد شده، تفاوتي ميان جايگاه اتصال ماده راديواکتيو وجود ندارد هر چند که با همين تغيير جايگاه نشاندار سازي، برخي از پارامتر هاي متدولوژيک دچار تغيير خواهند شد. چنانچه آنتي ژن با ماده راديواکتيو نشاندار شود، سنجش را IRMA (ImmunoRadioMetericAssay) مي نامند. اساس روش RIA رقابت ميان آنتي ژن نشاندار و آنتي ژن موجود در نمونه سنجش بر سر اتصال به آنتي بادي است. از آنجايي که هر قدر ميزان آنتي ژن موجود در نمونه سنجش بيشتر باشد، آنتي ژن راديواکتيو دار کمتري به آنتي بادي متصل مي شود، ميزان کمپلکس راديواکتيو با آنتي ژن غير راديواکتيو رابطه معکوس دارد. از آنجايي که تماس ماده راديواکتيو با سطح پوست بدن گرما و سوزش ايجاد مي کند، لذا برخي محققان آنتي ژن راديواکتيو دار را آنتي ژن گرم و آنتي ژن غير راديواکتيو را آنتي ژن سرد ناميد ند، اساس RIA را رقابت بين آنتي ژن سرد و گرم مي دانند. اين روش سه جزء اصلي دارد:
1) آنتي بادي؛ 2) آنتي ژن سرد؛ 3) آنتي ژن گرم.
آنتي بادي که محصول سيستم ايمني هومورال است با ايمن سازي حيوان مناسب با آنتي ژن مورد نظر، قابل تهيه مي باشد. با توجه به اينکه آنتي بادي بر عليه شاخص هاي مختلف آنتي ژن، توليد خواهد شد، آنتي بادي مذکور را که محصول کلون هاي مختلف سلولي است، آنتي بادي پلي کلونال مي گويند. با پيشرفت تکنيک هيبريدوما امروزه آنتي بادي هاي مونوکلونال ويژه اي براي سنجش انواع آناليت ها در دسترس مي باشند. لازم به يادآوري است که به اشتباه برخي افراد آنتي بادي مونوکلونال را ويژه تر از آنتي بادي پلي کلونال مي دانند در حالي که الزاماً رابطه مستقيمي ميان ويژگي و نوع آنتي بادي وجود ندارد. يعني آنتي بادي مونوکلونال مي تواند ويژگي برابر، کمتر و يا بيشتر از آنتي بادي پلي کلونال داشته باشد، هر چند در اغلب سنجش ها ما از آنتي بادي هاي مونوکلونال ويژه استفاده مي کنيم اما لفظ مونوکلونال فقط گوياي اين مطلب است که آنتي بادي مذکور از يک کلون سلولي ترشح شده است. چنانچه کلون مذکور بر عليه شاخص آنتي ژني ويژه اي تشکيل شده باشد، آنتي بادي مذکور نيز ويژه خواهد بود. در مورد آنتي ژن گرم همواره دو حالت وجود دارد:
در حالت اول اتم راديواکتيو بصورت طبيعي در ساختمان آنتي ژن وجود دارد با اين تفاوت که اتم مذکور در آنتي ژن سرد راديواکتيو نيست ولي در آنتي ژن گرم ايزوتوپ راديواکتيو آن بکار رفته است. مثلاً هورمون تيروکسين يا T4 در ساختمان خود داراي چهار اتم يد مي باشد. در سيستم RIA آنتي ژن گرم در مثال بالا همان مولکول T4 است، با اين تفاوت که بجاي يد طبيعي از ايزوتوپ راديواکتيو آن يعني يد 125 استفاده شده است.
در حالت دوم اتم راديواکتيو در ساختمان آنتي ژن طبيعي يا آنتي ژن سرد وجود ندارد مثلاً در سنجش RIA هورمون انسولين، طي يک واکنش شيميايي يد 125 را روي حلقه هاي تيروزين ساختمان انسولين جاي مي دهند؛ لذا حلقه تيروزين در ساختمان آنتي ژن سرد فاقد اتم يد مي باشد در حاليکه در آنتي ژن گرم داراي اتم يد راديواکتيو است. در حالت اول از لحاظ ساختمان شيميايي تفاوتي ميان آنتي ژن سرد و گرم وجود ندارد اما در حالت دوم بايد مراقب بود تا افزايش ماده راديواکتيو شاخص هاي آنتي ژني آناليت را تحت تأثير قرار ندهد، زيرا اين امر مي تواند واکنش آنتي ژن و آنتي بادي را که اساس روش سنجش است متأثر سازد. بطور کلي در روش RIA، آنتي ژن سرد و آنتي ژن گرم بر سر اتصال به  مقدار معين و محدودي از آنتي بادي بايکديگر رقابت مي .کنند......